23
Μαρ

Ομηρικά: Κούφος και κωφός / “κουφά” ναι, κουφός όχι και… ΚΟύΦΙΑ Γη

Σήμερα   “Όμηρος    και    νεανική   αργκό”.

.

Ή    ακριβέστερα:   Οι…. ταπεινές    λέξεις   του    Ομήρου,  αναλλοίωτες    στο    λεξιλόγιο    του    σημερινού   Έλληνα.

.

Διάλεξα   Ομηρικές    λέξεις  α κ ο υ σ τ ι κ ά   σχετικές  (!) με   την  (ας πούμε)…..   “κώφωση”,  η  οποία   (καλώς   ή   κακώς  /  κακώς   κατά   την  γνώμη   μου)   αντιμετωπίζεται   συνήθως  με   χιουμοριστική  (αυτοσαρκαστική    για τους   περισσότερους   ανθρώπους) διάθεση.

(στην  εικόνα    Ρίτσαρντ Πράιορ, Τζιν Γουάιλντερ).

.

 

Κούφος και κωφός / “κουφά” ναι, κουφός όχι
και… ΚΟύΦΙΑ Γη
.

Ας τα δούμε αναλυτικότερα πριν… κουφαθούμε (ακούγεται σαν νεανική αργκό,
αλλά είναι ά κ ρ ω ς Ομηρικό).
.
Κούφος και κωφός= ΑΥΤΟΥΣΙΕΣ Ομηρικές λέξεις του ΔΗΜΟΤΙΚΙΣΤΗ Ομήρου.
.
Καμιά από τις δύο λέξεις ωστόσο δεν παραπέμπει   άμεσα  (ομηρικώς)   στον… σημερινό “κουφό”.

Κατά συνέπεια αφήνουμε προς το παρόν τον….. “κουφό”  απ’ έξω, για να μην
μας    μπερδεύει.
.

1) κούφος= ελαφρύς /ευκίνητος / άνετος

κούφος= ο απαλλαγμένος από κάποιο βάρος σωματικό ή ψυχολογικό

Γι’ αυτό και ελαφρύς= ευκίνητος= άνετος- αθόρυβος

Απο εδώ και οι σημασίες:

.
—κούφιος= ο άδειος / χωρίς βάρος
—κούφιος= Ειρωνικά κουφιοκεφαλάκης, ακατοίκητος / χωρίς περιεχόμενο, αισθήματα
— Να πούμε μερικά “κουφά” να περάσει η ώρα (ανάλαφρα)
—Κουφάθηκα   λέμε= διασκέδασα, δεν θεώρησα σοβαρά, άρα δεν πίστεψα
Γι’ αυτό και το…. οξύμωρο: Κουφάθηκα με αυτά που…. άκουσα.
.
Και τα σύνθετα:
—Ανακουφίστηκα, σωματικά (ουρώ, αποπατώ)
—Ανακουφίστηκα ψυχικά (μου έφυγε ένα βάρος)
— Ανακούφιση από τον πόνο

.

Και   τα σαρκαστικά:  Η      ε λ α φ ρ ώ ν   ηθών  γυναίκα=  κουφάλα (μεταφορ.)  /  η  λέξη βέβαια   στα    σοβαρά   της,   κυριολεκτεί    σε   δέντρα  και…   δόντια.   (Στὴν κουφάλα σου ἐφώλιασε μελίσσι,   γέρικη ἐλιά….   “Ελιά”    Λ.  Μαβίλη)

.
Κούφος λοιπόν “ανάλαφρος”,  “άδειος”  , αλλά….  το   επόμενο   “παιχνίδι”   της   λέξης   αιφνιδιάζει.

Εμείς   ΣΗΜΕΡΑ   ακούγοντας    “κουφότερος”  εννοούμε   τον….   “πιο   κουφό”.  Για  να δούμε   όμως  τί   εννοούσε   ο    Όμηρος;

.
—κ ο υ φ ό τ ε ρ ο ς (επίσης αυτούσιο ΟΜΗΡΙΚΟ συγκριτικό)= πιο άνετος / πιο θαρραλέος (!)
.
Ο Οδυσσέας μίλησε στους Φαίακες…… κουφότερα   (“κ ο υ φ ό τ ε ρ ο ν    μετεφώνεε”)= με θάρρος / με περισσότερη  άνεση /  με   ανακούφιση   (δηλαδή   καθόλου…. κουφά).
.
ΩΣΤΟΣΟ  (!)  ο Αλκίνος    που    ΔΕΝ   τον    π ο λ υ π ί σ τ ε ψ ε,     του είπε
ούτε λίγο ούτε πολύ: (και   εν μέρει   η   αντίδραση   του   Αλκίνου  δικαιολογεί  ΚΑΙ  την   σημερινή  σημασία).

“Ξένε,    κ ο υ φ ά θ η κ α    μ’ αυτά που σ’ άκουσα να λες”.

.

Συγκεκριμένα   του   είπε,   πολύ…. ευγενικά:  “Ξένε,  άν  και   δ ε ν     μου  φαίνεσαι (δηλαδή  μου… φαίνεσαι)  απατεωνίσκος, πολύ  περίεργα (=κ ο υ φ ά)  μου  τα  λές”

.

Πάμε   τώρα   στον… κωφό.
2) κωφός= ο αδύνατος / υπόκωφος / άφωνος- άλαλος (βωβός- βουβός)

Αυτή η φθίνουσα κλιμάκωση (αδύνατος- υπόκωφος- άλαλος),
δίνει σημερινές εκφράσεις,  αν  και  η   διαφορά  δεν   φαίνεται….   οπτικοακουστικώς, επειδή  το   “ω”  εκφέρεται   “ου” στην   ομιλούμενη. ( στα παραδείγματα  κρατάω   την   Ομηρική  μορφή).
.
—κωφό βέλος=αδύναμο βέλος / αναποτελεσματική βολή, λόγος (πώς   ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ    λέμε    μεταφορικά   σήμερα    “άσφαιρα πυρά”). Αλλά…
.
—κωφός πόνος= βουβός πόνος / διαφέρει από τον…. κούφο πόνο=απουσία πόνου

Εδώ   δηλαδή   σημαίνει    “βουβός= δυνατός  / βαθύς   πόνος.  Όπως  και  στο   επόμενο    κωφός=  “υπόκωφος”.
.
κωφό κύμα= υπόκωφο κύμα, πρόδρομο     μεγάλης τρικυμίας ή για τσουνάμι κλπ

.
Το ότι το “κωφό” είναι πρόδρομο, προμηνά μεγάλη ταραχή,
το καταλαβαίνουμε καλύτερα,  όταν
στην περίπτωση σεισμών λέμε, ΠΡΙΝ τον σεισμό, προηγήθηκε “υπό-κωφη βοή”.  (Η  πρόθεση    “υπό”    για τον   ΌΜΗΡΟ   είναι   “πλεονασμός”,   για την   ΟΜΙΛΟΥΜΕΝΗ  όμως   ΕΛΛΗΝΙΚΗ   είναι   αναγκαία.   Για  να  υπάρχει   “ισοτιμία”    νοηματική).
.
ΚΟύΦΙΑ Γη

Στην γλώσσα μας κρατήσαμε κυρίως “κούφη γαία” με την σημασία “Κούφια γη”= η Κοίλη γη   με εσωτερικούς κενούς χώρους, με τεράστιες κοιλότητες, κυψέλες κλπ
(δηλαδή την παράγουμε από το “κούφος”, με πλήθος σχετικών θεωριών).
.
Στον Όμηρο όμως υπάρχει   ΜΟΝΟ   η     “κ ω φ ή    γ α ί α”=  Ο  άψυχος   σαν  χώμα  νεκρός   και    κατ’  επέκταση   η    ίδια    η   ά  φ ω ν η     γ η, που….. ανέχεται (σύμφωνα με το  λεξικό)   ΑΜΙΛΗΤΗ    “αγογγύστως τας ασχημίας του Αχιλλέως” (Μια δυνατή κουβέντα του Απόλλωνα     στην ραψωδία Ω της Ιλιάδας, για την απαράδεκτη συμπεριφορά του Αχιλλέα σε βάρος του   νεκρού   Έκτορα).

και σήμερα θα λέγαμε     η     “κ ω φ ή    γ α ί α”       ανέχεται
βουβά κι αγόγγυστα τις ασχήμιες ολονών μας   /   Μέχρι   να   μας…. εξαποστείλει.
.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Όπως είδαμε λοιπόν, άλλο “κούφος”, άλλο “κωφός”.

Πώς ο   Ελληνικός    λαός “ΚΡΑΤΗΣΕ”   3.000 χρόνια αναλλοίωτες αυτές τις…. λεπτές ΟΜΗΡΙΚΕΣ   διαφοροποιήσεις, είναι αξιοθαύμαστο,  έστω   κι  αν   το   “ω”   το   μετέτρεψε   σε    “ου”  και…. λογικά   “έπρεπε”   να   μπερδεύεται.  (Λ.χ    “μας  κούφανες”=    λόγω…. διαπασών   ή   λόγω….   απίστευτων)

.

Για παράδειγμα:    ΣΟΛΩΜΟΣ:   “ακούω    κ ο ύ φ ι α    τα   ντουφέκια…”  (Ομηρικώς   ΟΧΙ   “κούφα”,   ΑΛΛΑ   “κωφά”= υπόκωφα,   ενδειξη     πάθους    του   αγώνα / το  “τ ρ ί ξ ι μ ο”   δοντιών   στον   επόμενο   στίχο  το   δείχνει   σαφέστατα).

.

ΑΛΛΑ     στο   λαϊκό   σύνθετο   “κουφό-βραση” (=ιδιαίτερα   ενοχλητική   αίσθηση    ζέστης)     κούφη   ή   κωφή   βράση;

.

Και   ο…. “κουφός”,  μην  τον  ξεχάσουμε:  “κούφος”   ή     “κωφός”;
.

Υ.Γ   Μπορεί   να…. κουφαθήκαμε,  αλλά   αξίζει  κάπου  κάπου   το  (κατά  τα  άλλα   βαρετό)  ψείρισμα.

Δείχνει  ότι    όποια    ΕΛΛΗΝΙΚΗ   λέξη   και να   σηκώσεις,   “σπουδαία”   ή    “ταπεινή”,    θα βρεις  τον    ΓΛΩΣΣΙΚΟ   θησαυρό    του   ΟΜΗΡΟΥ.

.

 

Αναζήτηση:
Αρχείο
Ιούλιος 2018
ΔΤΤΠΠΣΚ
« Ιούν  
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
Newsletter
Εισάγετε το email σας:

   

Για μένα
Είμαι φιλόλογος, πρώην... εκπαιδευτικός. Αποφάσισα να δημιουργήσω την προσωπική μου Ιστοσελίδα, όπου θα καταθέτω, τις απόψεις μου και σύντομα ελπίζω και δικές σας.

Φιλικά, Χρυσόστομος Τσιρίδης
Επισκεψιμότητα

47. 547

© 2018 · Χρυσόστομος Τσιρίδης · Με την επιφύλαξη κάθε νόμιμου δικαιώματος. · Δημιουργία και Φιλοξενία by MANBIZ ISP