23
Μαρ

Ομηρικά: Κούφος και κωφός / “κουφά” ναι, κουφός όχι και… ΚΟύΦΙΑ Γη

Σήμερα   “Όμηρος    και    νεανική   αργκό”.

.

Ή    ακριβέστερα:   Οι…. ταπεινές    λέξεις   του    Ομήρου,  αναλλοίωτες    στο    λεξιλόγιο    του    σημερινού   Έλληνα.

.

Διάλεξα   Ομηρικές    λέξεις  α κ ο υ σ τ ι κ ά   σχετικές  (!) με   την  (ας πούμε)…..   “κώφωση”,  η  οποία   (καλώς   ή   κακώς  /  κακώς   κατά   την  γνώμη   μου)   αντιμετωπίζεται   συνήθως  με   χιουμοριστική  (αυτοσαρκαστική    για τους   περισσότερους   ανθρώπους) διάθεση.

(στην  εικόνα    Ρίτσαρντ Πράιορ, Τζιν Γουάιλντερ).

.

 

Κούφος και κωφός / “κουφά” ναι, κουφός όχι
και… ΚΟύΦΙΑ Γη
.

Ας τα δούμε αναλυτικότερα πριν… κουφαθούμε (ακούγεται σαν νεανική αργκό,
αλλά είναι ά κ ρ ω ς Ομηρικό).
.
Κούφος και κωφός= ΑΥΤΟΥΣΙΕΣ Ομηρικές λέξεις του ΔΗΜΟΤΙΚΙΣΤΗ Ομήρου.
.
Καμιά από τις δύο λέξεις ωστόσο δεν παραπέμπει   άμεσα  (ομηρικώς)   στον… σημερινό “κουφό”.

Κατά συνέπεια αφήνουμε προς το παρόν τον….. “κουφό”  απ’ έξω, για να μην
μας    μπερδεύει.
.

1) κούφος= ελαφρύς /ευκίνητος / άνετος

κούφος= ο απαλλαγμένος από κάποιο βάρος σωματικό ή ψυχολογικό

Γι’ αυτό και ελαφρύς= ευκίνητος= άνετος- αθόρυβος

Απο εδώ και οι σημασίες:

.
—κούφιος= ο άδειος / χωρίς βάρος
—κούφιος= Ειρωνικά κουφιοκεφαλάκης, ακατοίκητος / χωρίς περιεχόμενο, αισθήματα
— Να πούμε μερικά “κουφά” να περάσει η ώρα (ανάλαφρα)
—Κουφάθηκα   λέμε= διασκέδασα, δεν θεώρησα σοβαρά, άρα δεν πίστεψα
Γι’ αυτό και το…. οξύμωρο: Κουφάθηκα με αυτά που…. άκουσα.
.
Και τα σύνθετα:
—Ανακουφίστηκα, σωματικά (ουρώ, αποπατώ)
—Ανακουφίστηκα ψυχικά (μου έφυγε ένα βάρος)
— Ανακούφιση από τον πόνο

.

Και   τα σαρκαστικά:  Η      ε λ α φ ρ ώ ν   ηθών  γυναίκα=  κουφάλα (μεταφορ.)  /  η  λέξη   κυριολεκτεί   βέβαια  σε   δέντρα  και   δόντια.   (Στὴν κουφάλα σου ἐφώλιασε μελίσσι,
γέρικη ἐλιά….   “Ελιά”    Λ.  Μαβίλη)

.
Κούφος λοιπόν “ανάλαφρος”,  “άδειος”  , αλλά….  το   επόμενο   “παιχνίδι”   της   λέξης   αιφνιδιάζει:

.
—κ ο υ φ ό τ ε ρ ο ς (επίσης αυτούσιο ΟΜΗΡΙΚΟ συγκριτικό)= πιο άνετος / πιο θαρραλέος
.
Ο Οδυσσέας μίλησε στους Φαίακες…… κουφότερα   (“κ ο υ φ ό τ ε ρ ο ν    μετεφώνεε”)= με θάρρος / με περισσότερη  άνεση /  με   ανακούφιση   (δηλαδή   καθόλου…. κουφά).
.
ΩΣΤΟΣΟ  (!)  ο Αλκίνος    που    ΔΕΝ   τον    π ο λ υ π ί σ τ ε ψ ε,     του είπε
ούτε λίγο ούτε πολύ:

“Ξένε,    κ ο υ φ ά θ η κ α    μ’ αυτά που σ’ άκουσα να λες”.

.

Συγκεκριμένα   του   είπε,   πολύ…. ευγενικά:  “Αν  και   δ ε ν     μου  φαίνεσαι (δηλαδή  μου… φαίνεσαι)  απατεωνίσκος, πολύ  περίεργα (=κ ο υ φ ά)  μου  τα  λές”   (και  μάλιστα   με τον   Όμηρο   να….   συμφωνεί   με τον    Αλκίνο)

.
2) κωφός= ο αδύνατος / υπόκωφος / άφωνος- άλαλος (βωβός- βουβός)

Αυτή η φθίνουσα κλιμάκωση (αδύνατος- υπόκωφος- άλαλος),
δίνει σημερινές εκφράσεις,  αν  και  η   διαφορά  δεν   φαίνεται….   οπτικώς, επειδή  το   “ω”  εκφέρεται   “ου” στην   ομιλούμενη. ( στα παραδείγματα  κρατάω   την   Ομηρική  μορφή).
.
—κωφό βέλος=αδύναμο βέλος / αναποτελεσματική βολή, λόγος (πώς λέμε και μεταφορικά      “άσφαιρα πυρά”). Αλλά…
.
—κωφός πόνος= βουβός πόνος / διαφέρει από τον…. κούφο πόνο=απουσία πόνου

Εδώ   δηλαδή   σημαίνει    “βουβός= δυνατός  / βαθύς   πόνος.  Όπως  και  στο   επόμενο    κωφός=  “υπόκωφος”.
.
κωφό κύμα= υπόκωφο κύμα, πρόδρομο     μεγάλης τρικυμίας ή για τσουνάμι κλπ

.
Το ότι το “κωφό” είναι πρόδρομο, προμηνά μεγάλη ταραχή,
το καταλαβαίνουμε καλύτερα, επειδή ίσως το γνωρίζουμε και εμπειρικά, όταν
στην περίπτωση σεισμών λέμε, ΠΡΙΝ τον σεισμό, προηγήθηκε “υπόκωφη βοή”.
.
ΚΟύΦΙΑ Γη

Στην γλώσσα μας κρατήσαμε κυρίως “κούφη γαία” με την σημασία “Κούφια γη”= η Κοίλη γη   με εσωτερικούς κενούς χώρους, με τεράστιες κοιλότητες, κυψέλες κλπ
(δηλαδή την παράγουμε από το “κούφος”, με πλήθος σχετικών θεωριών).
.
Στον Όμηρο όμως υπάρχει   ΜΟΝΟ   η     “κ ω φ ή    γ α ί α”=  Ο  άψυχος   σαν  χώμα  νεκρός   και    κατ’  επέκταση   η    ίδια    η   ά  φ ω ν η     γ η, που….. ανέχεται (σύμφωνα με το  λεξικό)   ΑΜΙΛΗΤΗ    “αγογγύστως τας ασχημίας του Αχιλλέως” (Μια δυνατή κουβέντα του Απόλλωνα     στην ραψωδία Ω της Ιλιάδας, για την απαράδεκτη συμπεριφορά του Αχιλλέα σε βάρος του   νεκρού   Έκτορα).

και σήμερα θα λέγαμε     η     “κ ω φ ή    γ α ί α”       ανέχεται
βουβά κι αγόγγυστα τις ασχήμιες ολονών μας.

.

Μέχρι   να   μας…. εξαποστείλει.
.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Όπως είδαμε λοιπόν, άλλο “κούφος”, άλλο “κωφός”.  Πώς ο λαός “ΚΡΑΤΗΣΕ”
3.000 χρόνια αναλλοίωτες αυτές τις…. λεπτές ΟΜΗΡΙΚΕΣ   διαφοροποιήσεις, είναι αξιοθαύμαστο,  έστω   κι  αν   το   “ω”   το   μετέτρεψε   σε    “ου”.

.

Για παράδειγμα:    ΣΟΛΩΜΟΣ:   “ακούω    κ ο ύ φ ι α    τα   ντουφέκια…”  (Ομηρικώς   ΟΧΙ   “κούφα”,   ΑΛΛΑ   “κωφά”= υπόκωφα,   ενδειξη     πάθους    του   αγώνα /  τ ρ ί ξ ι μ ο   δοντιών,  ο επόμενος   στίχος).

.

ή    λ.χ   το   λαϊκό   σύνθετο   “κουφόβραση” (=ιδιαίτερα   ενοχλητική   αίσθηση    ζέστης).

.

Πουθενά πάντως ο…. “κουφός”,
όπως θα περιμέναμε  (εκτός   κι  αν    κωφός=  αδύνατος=  αδύνατη   ακοή  κλπ).
.
Κατά συνέπεια:
“στου κουφού την πόρτα…”

.

Υ.Γ    Όποια…. λέξη   και να   σηκώσεις   στον  Όμηρο,   “σπουδαία”   ή    “ταπεινή”,    θα βρεις   θησαυρό.

Αναζήτηση:
Αρχείο
Απρίλιος 2018
ΔΤΤΠΠΣΚ
« Μαρ  
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 
Newsletter
Εισάγετε το email σας:

   

Για μένα
Είμαι φιλόλογος, πρώην... εκπαιδευτικός. Αποφάσισα να δημιουργήσω την προσωπική μου Ιστοσελίδα, όπου θα καταθέτω, τις απόψεις μου και σύντομα ελπίζω και δικές σας.

Φιλικά, Χρυσόστομος Τσιρίδης
Επισκεψιμότητα

46.997

© 2018 · Χρυσόστομος Τσιρίδης · Με την επιφύλαξη κάθε νόμιμου δικαιώματος. · Δημιουργία και Φιλοξενία by MANBIZ ISP