11
Ιούν

Χώρα / Χωριό και….. χωριάτικη σαλάτα

Χώρα / Χωριό και χωριάτικη σαλάτα
.
1) Η χώρα= από το Ομηρικό “η χώρη”.

Ωραία. Αλλά γιατί Χώρα= πατρίδα;

Ετυμολογία:

Από το ΟΜΗΡΙΚΟ “χωρώ= κάνω τόπο,  αφήνω   χώρο.
.
Κατόπιν
.
ο ίδιος ο τόπος, ο χώρος, που….. “αφήνουν” οι πρόγονοι- πατεράδες στους
απογόνους τους / Δείτε το εκπληκτικό όμοιο: “Μας…. άφησε χρόνους”.
.
ΑΡΑ: “χώρα”= ο προγονικός= πάτριος χώρος, ο τόπος μας= η πατρίδα.
(Η πατρίς γαία του Ομήρου).
.
Έτσι έχουμε με ένα σμπάρο, δύο συνακόλουθες σημασίες:
.
Χώρα= Ορισμένος   χώρος    “ανήκων”  με σύνορα / επικράτεια  και     Χώρα= πατρογονική εστία.
.
Άρα η “χώρα” από το “χωρώ”. Αλλά…. το “χωριό”;
.
ΤΥΠΙΚΑ ομογάλακτης ετυμολογίας. Αρχικά.
.
Δείτε   όμως   π ό σ ο (!) αλλιώς, σε ιστορικό, κοινωνικό και συναισθηματικό επίπεδο,
ο     λ α ό ς     διαμόρφωσε και νοηματοδότησε την λέξη, υπερβαίνοντας
και διευρύνοντας και το συνωνυμικό καθαρευουσιάνικο “χ ω ρ ί ο ν= εδάφιο, σημείο….”
.

-το χωριό= από το Ομηρικό…… “χωρίς”= χωριστά, ξέχωρα
.
Όπως   είπα   λίγο   πριν  και το    “χωρίς”   ίδιας καταγωγής με το “χωρώ” (χαίνω)
(Η συγγένεια φαίνεται στην αντίληψη, χωριο= ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ πατρίδα)
.
ΟΜΩΣ   το   “χωρίς”    μας   πάει   αλλού   (σε   ζωτικές   δ ο μ έ ς   της   Ελληνικής    Κοινωνίας)
.
Χωριά= οι κλειστές κοινωνίες= οι ΧΩΡΙΣΤΕΣ… τοπικές κοινωνίες= οι
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ απομονωμένες…
με τις ιδιαιτερότητες στην γλώσσα  (ιδιολέκτους), τα ήθη, τοπικές  συνήθειες  κλπ
.
Φράσεις   που….    δείχνουν    “χωρίς”:

–Εμείς δεν κάνουμε “χωριό” (είμαστε διαφορετικοί / ξεχωριστοί χαρακτήρες)
.
Και βέβαια από όλα αυτά ο….. “χωριάτης” (του ειρωνικού λόγου).
.
—Γίναμε από δυο χωριών χωριάτες
.
Αλλο πράγμα ο κάτοικος του χωριού= ο χωρικός
.
Και μια επισήμανση:
Θα προσέξατε ότι στην “χώρα” κυρίαρχο είναι (ή πρέπει να είναι) το χρέος,  η   ΚΟΙΝΗ  Συλλογική     ευθύνη  για    το    “καλό   της….  χώρας”,   αντί… πατρίδος.  (Και σε πόσες  άλλες    περιπτώσεις   επιλέγουμε την   λέξη    χώρα).
.
Στο “χωριό” πάντα περισσεύει το συναίσθημα.

.

Ποιος   το λέει   αυτό;   Ποιος   άλλος;  Ο  Όμηρος  φυσικά.

.

Ραψ ι 35     ὣς οὐδὲν γλύκιον (τίποτα γλυκύτερο)… ἧς πατρίδος (της ιδιαίτερης)
γίγνεται, εἴ περ καί τις ἀπόπροθι (μακριά)…. πίονα οἶκον
γαίῃ ἐν ἀ λ λ ο δ α π ῇ ναίει    απάνευθε    τοκήων (= έστω κι αν ζει σε πλούσιο
σπίτι, αλλά σε αλλοδαπή / ξένη γη).

.

Δίσταζα   είναι   η αλήθεια,  αλλά   θα το πω.  Είναι   μια   καλή  περίπτωση.

.

ΣΥΓΚΡΙΝΕΤΕ   φίλοι μου  αυτόν   τον   “έξω  καρδιά,  λεύτερο  λόγο   του   Ομήρου”, με   το    κλασικό   “Πατρός  και μητρός  και των  προγόνων   απάντων  τιμιώτερον  εστίν  η  πατρίς  και σεμνότερον…. τοις νουν   έχουσιν”.

.

Απλά συγκρίντε.       “οικείος”    ο  ένας  /  απόμακρος   ο άλλος

παραστατικός  ο ένας (πίονα οίκον)   /   αόριστα   εννοιολογικός  (σεμνότερον, αγιότερον….) ο   άλλος

.

συγκινησιακοί    συνειρμοί   ζωής   ο ένας  (απάνευθε  τοκήων)  /   αυστηρότητα   γνώμης-επιγραμματικής… εντολής  ο  άλλος  (τοις  νουν   έχουσιν)

.

Ίδιος   κόσμος,  ίδιος   ψυχισμός, ίδιο   αίμα /  διαφορετικοί   λόγοι. (και  δεν  είναι  αιτία  το  ποιητικό  του  πράγματος):

.

Του… ενός η γλώσσα (του ΟΜΗΡΟΥ) μ ι λ ι έ τ α ι   ΚΑΙ   ΣΗΜΕΡΑ,    ΩΣ  (!!!)     Ε Χ Ε Ι (!!!).
.
Αλλά αρκετή η φιλολογική μούχλα για σήμερα.

.

Υ.Γ    Αν   ο   Όμηρος   έπαιρνε  μέρος    στις    Πανελλαδικές   και   έγραφε    “τοκήων”     και    “γλύκιον”    οι…..  Τζάρτζανοι   θα   τον   κόβανε,  με  την   αιτιολογία   ότι    ΚΑΤΑΡΓΕΙ    τα…. “αρχαία   Ελληνικά”.

Αναζήτηση:
Αρχείο
Ιούλιος 2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιούν    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  
Newsletter
Εισάγετε το email σας:

   

Για μένα
Είμαι φιλόλογος, πρώην... εκπαιδευτικός. Αποφάσισα να δημιουργήσω την προσωπική μου Ιστοσελίδα, όπου θα καταθέτω, τις απόψεις μου και σύντομα ελπίζω και δικές σας.

Φιλικά, Χρυσόστομος Τσιρίδης
Επισκεψιμότητα

44.033

© 2017 · Χρυσόστομος Τσιρίδης · Με την επιφύλαξη κάθε νόμιμου δικαιώματος. · Δημιουργία και Φιλοξενία by MANBIZ ISP